FAİZ BEKLENTİLERİ YÜKSELDİ
Butlan kararının ardından kurdaki yükselişi sınırlamak için Merkez Bankası’nın milyarlarca dolarlık müdahalede bulunduğu belirtilirken ekonomi yönetiminin siyasi gerilimlere karşı cephane biriktirdiği yorumları güç kazandı...
Merkez Bankası cephaneyi yaktı
Mutlak butlan kararının alındığı 21 Mayıs günü BIST 100 günü yüzde 6,1 ile Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı Mart 2025’ten bu yana en sert düşüşle kapadı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda ise tarihi yüksek seviyeye ulaşan teminat tamamlama çağrısı oluştu. Takasbank tarafından açıklanan 21 Mayıs tarihli verilere göre BIST Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda, teminat tamamlama çağrısı 3 milyar 635 milyon TL ile rekor kırdı. Daha önce 19 Mart darbesinin olduğu gün 1,85 milyar TL'lik teminat tamamlama çağrısı gerçekleşmişti.
Kararın ardından piyasalarda oluşan panik havasını sınırlamak için Merkez Bankası’nın döviz piyasasına sert müdahalede bulunduğu belirtiliyor. Bloomberg’in aktardığına göre TCMB yalnızca bir günde yaklaşık 6 milyar dolar sattı.
Kararın ikinci gününde ise BIST 100 endeksindeki yükseliş gün içinde yüzde 4’ü aştı, bankacılık endeksi ise yüzde 3’e yaklaştı. Dolar/TL’de sınırlı bir hareket yaşandı. Türkiye’nin CDS primlerindeki tepki de zayıf kaldı. Ekonomistler Borsa tarafında ise Varlık Fonu’nun devreye girdiğini ve piyasayı fonladığını tahmin ediyor.
CEPHANE BİRİKTİRDİ
Borsadaki sert satışların kısa sürmesi ve kurdaki yükselişin kontrol altında tutulması, ekonomi yönetiminin olası siyasi gerilimlere karşı önceden hazırlık yaptığı yorumlarına yol açtı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) dün açıklanan haftalık verilerine göre 15 Mayıs ile biten haftada toplam rezervler 2 milyar 959 milyon dolar azalarak 168 milyar 570 milyon dolara geriledi. Brüt döviz rezervleri sınırlı artış gösterirken düşüşün büyük bölümü altın rezervlerinden kaynaklandı.
Merkez Bankası, Ortadoğu’da yaşanan savaş nedeniyle oluşan belirsizlikler karşısında TL'nin istikrarını korumak için altın rezervleri ve ABD tahvilleri satıldı. Bloomberg’e göre Türkiye, mart ayında ABD Hazine tahvili varlıklarının neredeyse tamamını sattı. ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’nin ABD tahvili 16 milyar dolardan 1,8 milyar dolara geriledi. Ayrıca banka, 27 Mart ile biten 4 haftalık süreçte 52 ton altın sattı. Döviz piyasasında Türk lirasını desteklemek amacıyla 79 tonluk altın swap işlemi gerçekleştirdi.
Son müdahalelerin hem rezervler hem de dış varlıklar üzerinden TL’deki oynaklığı sınırlamaya yönelik adımlar olarak öne çıktı.
Karar açıklandığında Londra’da olan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün sabah erken saatte Finansal İstikrar Komitesi, topladı. Bakanlığın açıklamasına göre Finansal İstikrar Komitesi toplantısında, yurt içi ve yurt dışı gelişmelerin finansal piyasalara muhtemel etkileri ile alınabilecek tedbirler ele alındı.
Açıklamada, Türkiye ekonomisinin “Sağlıklı politika çerçevesi ve güçlü sermaye tamponları sayesinde şoklara karşı önemli ölçüde dirençli” olduğu belirtildi.
Komite, makrofinansal istikrarın korunması, dezenflasyon sürecinin kesintisiz sürdürülmesi ve finansal sistemin sağlıklı işleyişi için gerekli adımların eşgüdüm içinde atılacağını bildirdi. Bakanlık açıklamasında, gelişmelerin “anlık ve yakından” izlenmeye devam edileceği kaydedildi.
FAİZ BEKLENTİLERİ YÜKSELDİ
Ancak uluslararası finans kuruluşları, siyasi risklerin ekonomi üzerindeki baskısının büyüdüğü görüşünde. ABD merkezli yatırım bankası JPMorgan, gelişmelerle TCMB’nin yeniden faiz artırmak zorunda kalabileceğini açıkladı. Banka analistleri, Merkez’in 11 Haziran’daki Para Politikası Kurulu toplantısında ya da daha önce haftalık repo faizini yüzde 37’den yüzde 40’a yükseltebileceğini öngördü. JPMorgan değerlendirmesinde, artan siyasi risklerin TL üzerinde yeni baskı dalgası yarattığına dikkat çekildi. HSBC de TCMB’nin faiz artışına gidebileceğini öngördü.