Ocak enflasyonu uçtu, ekonomistler uyardı: 'Mızrak çuvala sığmadı'
TÜİK’e göre Ocak enflasyonu yüzde 4,84 oldu. Mahfi Eğilmez, “Baz etkisi de işe yaramadığına göre işler zorlaşıyor. Bunun en kötü etkisi zaten kötümser olan beklentiler üzerinde olacak” dedi. İris Cibre, TÜİK’in konut harcaması ağırlığını yüzde 11,40’a düşürdüğünü belirterek, “Geçen yılki yöntemle ölçülseydi enflasyon daha yüksek çıkardı” dedi ve “TÜİK neden temel başlık ağırlıklarını açıklamıyor?” sorusunu yöneltti. Prof. Dr. Emre Alkin ise “Mızrak çuvala sığmamış gözüküyor.” dedi...
Ocak enflasyonu uçtu, ekonomistler uyardı: 'Mızrak çuvala sığmadı'
Aylık yüzde 4,84, yıllık ise yüzde 30,65 olarak açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), sadece piyasa beklentilerinin değil, Merkez Bankası’nın yıl sonu tahminlerinin de üzerine çıktı.
Verilerin ardından ekonomistler sosyal medya üzerinden değerlendirmelerde bulunurken, açıklanan oranların teknik altyapısından hedef tutarlılığına kadar birçok noktada eleştiri yöneltildi.
“BAZ ETKİSİ DE İŞE YARAMADI, İŞLER ZORLAŞIYOR”
Ekonomist Mahfi Eğilmez, TÜFE’nin beklenenden yüksek gelmesini, “korkulan oldu” ifadesiyle değerlendirdi.
“Korkulan oldu ve enflasyon Ocak ayında %4,84, yıllık olarak da yüzde 30,65 olarak gerçekleşti. Baz etkisi de işe yaramadığına göre işler zorlaşıyor. Bunun en kötü etkisi zaten kötümser olan beklentiler üzerinde olacak.”
“İLK AYDAN HEDEF ÇÖKTÜ” UYARISI
Finansal piyasalar uzmanı İris Cibre, Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon tahminlerinin açıklanan ilk veriyle birlikte geçerliliğini kaybettiğine dikkat çekti:
“Yıl sonu Merkez Bankası %16 hedefine ulaşabilmek için her ay ortalama %0,92 enflasyon gelmeli. Üst bant %19 tahmini için her ay ortalama %1,16 gelmeli. İlk aydan, hedefler tahminler iptal oldu.”
Cibre, Enflasyon Raporu’nda yer alan, “olağanüstü gelişme olursa hedef revize edilir” ifadesine atıfla “Bu hedefi ne yapacaklar, merak ediyorum” diyerek Merkez Bankası’na eleştiride bulundu.
Cibre ayrıca TÜİK’in sepet yapısında ve ağırlıklandırmada önemli değişiklikler yaptığına dikkat çekti.
“TÜİK’in sepet ağırlıklandırmasını hane halkı anketi değil de, artık ulusal veriden yapacağı ve kira dolayısıyla ağırlıkların değişeceğinden bahsetmiştik.”
Özellikle konut başlığındaki değişikliğe işaret eden Cibre, “Konut ağırlığı 15,26’dan 11,40’a düşmüş. 2016’dan beri var olan seride 14 altına hiç olmamış. Geçtiğimiz yıl gibi ölçülüyor olsaydı, enflasyon çok daha yüksek gelecekti” dedi.
"MART’TA MERKEZ BANKASI’NIN İŞİ ÇOK ZOR"
Ocak ayında gıda fiyatlarında görülen yüzde 11,79’luk artış, TÜFE’nin en dikkat çekici kalemlerinden biri oldu. Cibre, sadece gıdanın değil, dayanıklı mallar, ulaştırma ve haberleşme hizmetleri gibi birçok kalemde geçen yıla kıyasla daha yüksek artışlar görüldüğüne dikkat çekti. Ancak tüm bu artışlar arasında gıdanın başı çektiğini belirterek, “Gıdanın %11,79 gelmesi, artık Tarım Bakanlığı’nın başını önüne alıp düşünmesine yol açar mı, merak ediyorum” ifadesini kullandı.
Kamu hizmetlerine yönelik zamların da endekse yukarı yönlü katkı yaptığını vurgulayan Cibre, “Belediye, sağlık zamları, Ulaştırma Bakanlığı’nın zamları önemli oranda etkili olmuş ama gıdanın önüne kimse geçememiş” dedi.
Cibre, önümüzdeki iki ayda fiyat baskısının daha da artabileceği uyarısında bulundu. “Şubat’a sarkacak Ramazan etkileriyle beraber, Mart’ta Merkez Bankası’nın işi çok zor” diyen Cibre, mevsimsellikten arındırılmış verinin de yüksek gelebileceğini belirtti. Bu nedenle faiz indirimi konusunda mart ayında alanın oldukça daralacağına işaret etti.
Son olarak, “Enflasyon Raporu’nda ne diyecek, o daha da önemli” sözleriyle para politikasında yol haritasının şekilleneceği noktaya dikkat çekti.
AYDIN: “FAİZ İNDİRİMİ PATİKASINA BARİYER”
Ekonomist Burcu Aydın, enflasyonun sadece yüksek gelmediğini, aynı zamanda para politikasına yön verecek düzeyde olduğunu belirtti:
“Ocak ayı enflasyonu, 3 yıllık parasal ve mali sıkılaşma politikalarına rağmen, tarihi olarak en yüksek aylık artış oranlarından biri oldu. Bu veri, Merkez Bankası faiz indirimi patikasında net bir bariyer oldu.”
Aydın, ilk paylaşımında verinin piyasa beklentisinin üzerinde olduğuna da işaret etti:
“Ocak tüketici enflasyonu %4,84 ile beklenenin oldukça üzerinde arttı! Yıllık enflasyon %30,7 oldu.”
SAĞMAN: “ENAG’A GÖRE ENFLASYON %53,42”
Ekonomist Murat Sağman, TÜİK dışındaki veri kaynaklarını karşılaştırmalı olarak gündeme getirdi:
“Ocak 2026 enflasyonu TÜİK’e göre beklentilerin üstünde aylık %4,84, yıllık %30,65 açıklandı. İTO enflasyonu aylık artış %4,56, yıllık artış %36,15 olarak gelmişti. ENAG’a göre enflasyon ocak ayında aylık bazda %6,32, yıllık ise %53,42 şeklinde gerçekleşti.”
Sağman, Merkez Bankası’nın daha önce yaptığı faiz indirimine gönderme yaparak “100 baz puan boşuna indirmemiş” ifadesini kullandı ve “Enflasyon hâlâ çok yüksek” vurgusunu yaptı.
SÖNMEZ: “YÜKÜN ÜÇTE İKİSİ TEMEL HARCAMALARDA”
Ekonomist Mustafa Sönmez, yıllık enflasyondaki artışın vatandaşın doğrudan harcama kalemlerinden kaynaklandığını belirtti:
“Yıllığı %31’e yaklaşan enflasyonun üçte ikisi, ortalama ailelerin bütçesini kapsayan 3 gruba ait. 31 puanın 8 puana yakını gıdadan kaynaklanıyor, konut grubunun payı 7 puana yaklaşıyor. Ulaştırmanınki de 5 puana yakın.”
Sönmez, özellikle gıda ve konut harcamalarında yaşanan artışların “katı, arz eksikliği olan sorunlar” olduğunu vurguladı.
ÇELİK: “ASGARİ ÜCRET DAHA CEBE GİRMEDEN ERİDİ”
Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, ücretlerin Aralık 2025 enflasyonuna göre belirlendiğini, ancak Ocak 2026’daki yüksek oran nedeniyle maaşların reel olarak eridiğini söyledi:
“Ocak 2026 enflasyonu yüzde 4,84 olarak açıklandı. Aralık 2025 enflasyonu yüzde 0,89 idi. Arada devasa fark var. Ücret, maaş ve emekli aylıkları Aralık 2025 enflasyonuna göre arttı. Böylece yıl başında emek gelirlerindeki kayıp en az 4,4 puan oldu.”
Çelik, “Asgari ücretin 1.358 lirası daha cebe girmeden eridi, gitti” diyerek asgari ücretlinin alım gücünün sadece bir ayda 26 bin 699 liraya düştüğünü belirtti.
“MIZRAK ÇUVALA SIĞMAMIŞ GÖZÜKÜYOR.”
Prof. Dr. Emre Alkin ise açıklanan verilerin kamuoyunda yarattığı etkiyi kısa ama çarpıcı bir cümleyle özetledi:
“Mızrak çuvala sığmamış gözüküyor.”
Berfu Kargı / Karar