İran'dan Hürmüz tasarısını reddeden Rusya ve Çin'e teşekkür

Rusya ve Çin BM Güvenlik Konseyi’ndeki oylamada ülkeleri Hürmüz Boğazı’nda “savunma” çabalarını koordine etmeye “şiddetle teşvik eden” karar tasarısını veto etti. Çin “kararımız tarihin sınavından geçecektir” derken, İran Rusya ve Çin’e sorumlu davranışlarından ötürü teşekkür etti...

İran'dan Hürmüz tasarısını
reddeden Rusya ve Çin'e teşekkür

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ne sunulan, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilere refakat de dahil olmak üzere koordineli “savunma” çabalarını “şiddetle teşvik eden” karar tasarısı Rusya ve Çin'in oylarıyla veto edildi. İran BM Daimi Temsilciliği İran ve Rusya'nın "tarihin doğru tarafından durduğunu" belirterek iki ülkeye teşekkür etti.

Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı Bahreyn tarafından Körfez ülkelerinin desteğiyle sunulan karar tasarısının oylamasında 11 lehte oy kullanılırken, Kolombiya ve Pakistan oylamada çekimser kaldı.

Daimi üyeler Rusya ve Çin'in veto yetkileri sonrası karar taslağı oylamada veto edildi.

Boğaz bölgesinde ticari deniz yollarını kullanmakla ilgilenen devletlerin "savunma amaçlı çabalarını koordine etmeye şiddetle teşvik edilmesi" çağrısı yapılan karar taslağında, bölgede seyrüseferin kapatılması ve engellenmesi girişimlerinin caydırılması talep ediliyordu.

ABD ve Bahreyn'den tepki

Fox News’un haberine göre ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, oturumda yaptığı konuşmada, karar taslağının veto edilmesine tepki gösterdi.

Waltz, "Hürmüz Boğazı, herhangi bir devlet tarafından rehin alınamayacak, boğulamayacak, silah haline getirilemeyecek kadar dünya için hayati önem taşıyor" dedi.

Vetonun, ABD'nin İran'a karşı "askeri saldırılarını kısıtlamadığını" ileri süren Waltz, "Bahreyn ve bölgeden gelen talebin mantıksız olmadığını” savundu. Waltz, "Rusya ve Çin'in İran'da daha iyi ortaklar seçebileceğini belirtmek isterim, (bu ülkeler ABD'nin) Körfez müttefikleriyle birlikte durmayı seçebilirlerdi" ifadesini kullandı.

İran’ın Hürmüz Boğazı'nı "rehin aldığını" iddia eden Waltz, "(İran) Dünya ekonomisini de rehin almaya çalışıyor. Bu belki de (İran'ın) son icraatı olabilir, göreceğiz" dedi.

Veto sonrası Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid el-Zeyani, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmaya "hakkının olmadığını" savunarak "Konsey, gecikmeksizin kararlı bir şekilde harekete geçilmesi gereken yasadışı bir davranışla ilgili sorumluluğunu yerine getiremedi" ifadesini kullandı.

Bahreyn, nisan ayı için BM Güvenlik Konseyi Başkanlığını üstlenmişti.

Çin: Karar taslağı kötüye kullanılmaya son derece açık

Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, karar taslağının çatışmanın temel nedenlerini ve tam resmini kapsamlı ve dengeli bir şekilde yansıtmadığını söyledi.

Bahreyn'in Körfez ülkeleri adına sunduğu karar taslağına büyük önem verdiklerini, endişeleri anladıklarını dile getiren Fu "Ancak, taslak kararın çatışmanın temel nedenlerini ve tam resmini kapsamlı ve dengeli bir şekilde yansıtmaması üzücüdür. Tek taraflı kınama ve baskı, durumu uluslararası barış ve güvenliğe tehdit olarak nitelendirme ve silahlı koruma kullanımı gibi ifadeler içermektedir. Bu tür bir dil, yanlış yorumlanmaya veya hatta kötüye kullanılmaya son derece açıktır” dedi.

ABD temsilcisinin iddialarına yanıt veren Fu, "Çin'in pozisyonunun objektif ve tarafsız olduğuna, uluslararası adalet ve hakkaniyeti savunan sorumlu büyük bir ülke imajını yansıttığına artık çok daha ikna olduk. Oyumuz tarihin sınavından geçecektir" dedi.

Fu, bu çatışmanın esaslarının son derece açık olduğunu belirterek, ABD ve İsrail'in Güvenlik Konseyi'nden yetki almadan ve İran ile ABD arasında müzakereler devam ederken İran'a karşı askeri saldırılar başlattığını söyledi. Bunun, BM Şartı'nın amaç ve ilkelerine ve uluslararası ilişkilerin temel normlarına açık bir ihlal olduğunu da sözlerine ekledi.

Fu, "Çin, İran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını ve Hürmüz Boğazı'nın abluka altına alınmasını desteklemiyor. Tüm taraflar gibi Çin de Boğaz'da barış ve istikrarın en kısa sürede yeniden sağlanmasını ve denizciliğin yeniden başlamasını umuyor" dedi.

Ülkesinin Körfez ve Ortadoğu'da barış ve istikrarı yeniden sağlamak için büyük çabalar sarf ettiğini ve ilgili taraflarla yoğun istişareler ve arabuluculuk yaptığını belirten Fu, "Bu açık bir girişimdir ve ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan gelecek yanıt ve katılımı memnuniyetle karşılıyoruz" dedi.

İran’dan Rusya ve Çin’e teşekkür

İran'ın BM Daimi Temsilciliği’nin X hesabından yapılan açıklamada, Çin ve Rusya'ya sorumlu davranışları ve veto hakkını ilkeli bir şekilde kullanmaları nedeniyle teşekkür edildi.

Açıklamada, "Hatalı bir taslağı engelleyerek, BM Şartı'nı savundular ve Güvenlik Konseyi'nin, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde seyrüsefer özgürlüğü bahanesiyle ABD saldırganlığını meşrulaştırmak için kötüye kullanılmasını engellediler. Tarihin doğru tarafında sağlam bir şekilde durdular” denildi.