Trump, "alınan kararın Ortadoğu'nun altın çağı olabileceğini" söyledi!..
28 Şubat’ta İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısıyla savaşa dönüşen çatışmalar, bölge geneline yayılan karşılıklı saldırılar ve artan gerilimle 40. gününe ulaştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditleri sonrası Pakistan’ın arabuluculuğunda Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık ateşkes sağlanırken, İran’ın yaptırımların kaldırılması, ABD güçlerinin çekilmesi ve nükleer faaliyetlerin kabulü gibi başlıkları içeren 10 maddelik teklifin ayrıntıları ortaya çıktı. Öte yandan ateşkes kararına ilişkin ikinci bir açıklama yapan Trump, "alınan kararın Ortadoğu'nun altın çağı olabileceğini" söyledi...
Savaşın 40. gününde ateşkes: İran'ın
10 maddelik teklifinde neler var?
Trump ayrıca, “İran’dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz” dedi.
Trump’ın Pakistan’ın çağrısıyla ateşkesi kabul etmesinin ardından İran’dan da açıklama geldi. İran, iki ülke arasındaki müzakerelerin Pakistan’da yapılacağını duyurdu. İran basınında yer alan haberlerde, ateşkes anlaşmasının İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney tarafından da onaylandığı ifade edildi.
İran’dan yapılan açıklamada, “Pakistan’da yapılacak müzakerelerin 15 gün içinde sonuçlandırılmasını ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescillenmesini hedefliyoruz” denildi.
10 MADDELİK TEKLİFİN AYRINTILARI
Trump'ın müzakere edilebilir olarak nitelediği, İran’ın anlaşma için sunduğu 10 maddelik teklifin detayları şöyle sıralandı:
• ABD’nin ilkesel olarak saldırmazlık garantisi vermesi
• Hürmüz Boğazı’ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
• Uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi
• İran’a tüm yaptırımların kaldırılması
• İran’a yönelik birincil yaptırımların kaldırılması
• BM Güvenlik Konseyi kararlarının sona erdirilmesi
• Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi
• İran’a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi ve dondurulmuş tüm İran varlıklarının serbest bırakılması
• ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi
• Lübnan dahil tüm cephelerde müttefik gruplara karşı savaşın sona ermesi
LÜBNAN BİLMECESİ
Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran'ın 10 maddelik taleplerinin başlangıç için baz alınacağını belirtmesinin ardından bu talepler arasında yer alan Lübnan dahil İran müttefiklerinin de ateşkese dahil edilmesi konusunda çelişkili açıklamalar geldi.
Pakistan'ın Başbakanı Şahbaz Şerif, yaptığı açıklamada Lübnan'ın ateşkese dahil olduğunu söyledi.
İran tarafından yapılan açıklamada da bu durum tekrar edildi.
Ancak İsrail Başbakanlık ofisi "Trump'ın kararını destekliyoruz ancak Lübnan ateşkese dahil değil" açıklaması yaptı.
İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan yazılı açıklamaya göre Netanyahu, İran'la 2 haftalık ateşkese ilişkin Trump'ın duyurduğu karara destek verdi.
İran'la 2 haftalık ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını savunan Netanyahu, "İran'ın nükleer silaha sahip olmamasının yanı sıra İsrail, ABD, Körfez ve dünya ülkelerini füzelerle tehdit etmemesi yönünde ABD'nin sarf ettiği çabaları desteklediklerini" belirtti.
Netanyahu, "İsrail, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik saldırılarını 2 haftalık süreyle askıya almasını Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı açması ve ateşkes yapması koşuluyla destekliyor." ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.
TRUMP'TAN İKİNCİ AÇIKLAMA
Ateşkes gelişmelerinin ardından tekrar açıklama yapan Trump, "Çok sayıda olumlu adım atılacak" ifadelerini kullandı.
Sosyal medyadan açıklama yapan Trump şunları yazdı:
"Dünya barışı için büyük bir gün! İran bunu istiyor, artık yeter dediler! Aynı şekilde herkes de öyle! Amerika Birleşik Devletleri, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olacak.
Çok sayıda olumlu adım atılacak! Büyük paralar kazanılacak. İran yeniden inşa sürecine başlayabilir. Her türlü malzemeyle yükleneceğiz ve her şeyin yolunda gitmesini sağlamak için “orada bulunacağız”. Bunun olacağından eminim. Tıpkı ABD’de yaşadığımız gibi, bu Orta Doğu’nun Altın Çağı olabilir!!!"
***
NELER YAŞANDI?
ABD ve İran arasında uzun süredir devam eden gerilim ve sürdürülen diplomasi çalışmaları, 28 Şubat sabahı İsrail'in ABD ile birlikte İran'ı vurmasıyla sonuçlandı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldürüldü.
Savaşın 39. gününde ise ABD Başkanı Donald Trump, İran'a saldırı tehdidinde bulunarak, "Bu gece bütün bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri gelmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak" dedi.
Trump, "Bu gece, dünyanın uzun ve karmaşık tarihindeki en önemli anlardan birini yaşayacağız" açıklamasını yaptı.
SAVAŞIN 40. GÜNÜNDE İKİ HAFTALIK ATEŞKES
Trump'ın İran'a saldırı tehditleri savurarak verdiği sürenin bitmesine sadece birkaç saat kala, Pakistan Başbakanı Şerif, ABD Başkanı Donald Trump'a "İran'a verdiği süreyi uzatması" çağrısında bulundu ve İran'dan bu kapsamda iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz Boğazı'nı açmasını istedi.
Bu gelişmelerin ardından Trump, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla İran’la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.
Taraflar, karşılıklı saldırıların 40. gününde iki haftalık ateşkes ilan etti.
Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.
ABD Başkanı, Pakistan'ın saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini ifade ederek, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.
İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz" değerlendirmesini yaptı.
Geçmişte ABD ile İran arasındaki ihtilafların neredeyse tamamının mutabakat ile sonuçlandığını kaydeden Trump, "Bu iki haftalık süre, anlaşmanın son halini almasına ve tamamlanmasına imkan verecektir" ifadesini kullandı.
İRAN: PARMAĞIMIZ TETİKTE
Trump'ın İran ile 15 günlük ateşkese varıldığını duyurmasının ardından Tahran yönetiminden konuya ilişkin açıklama yapıldı.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.
Açıklamada, "Ülke lideri Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayıyla nihai hale getirilmesi için müzakerelerin İslamabad’da yapılmasına karar verilmiştir. Bu müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılması ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescil edilmesi hedeflenmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.
ABD tarafından sunulan tüm planların reddedildiği belirtilen açıklamada, Tahran yönetiminin sunduğu 10 madde "Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması, direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi, ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi, Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak ve üzerinde mutabakata varılan protokol çerçevesinde İran'ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması, İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi, tüm birincil ve ikincil yaptırımlar ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması, İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması ve tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması" şeklinde sıralandı.
Müzakerelerin ABD tarafına "tam bir güvensizlik" içinde, 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağı vurgulanan açıklamada, görüşmelerin 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, tarafların mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği kaydedildi.
Açıklamada, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir." ifadeleri kullanıldı.