Brent petrol kritik seviyeyi aştı: Akaryakıta yeni zam yolda!
Orta Doğu'daki savaş, küresel enerji piyasalarında eşi benzeri görülmemiş bir deprem yaratıyor. Financial Times'ın aktardığı son verilere göre; İran'ın yeni lideri Mücteba Hamaney'in "Hürmüz Boğazı kapalı kalacak" talimatı ve Irak'ın tüm petrol terminallerini kapatmasıyla Brent petrol yeniden 100 doların üzerine fırladı. Uluslararası Enerji Ajansı yaşananları "tarihin en büyük tedarik kesintisi" olarak nitelendirirken; Körfez'deki üretim kaybı günlük 10 milyon varile ulaştı...
Brent petrol kritik seviyeyi aştı: Akaryakıta yeni zam yolda
Savaşın Hürmüz Boğazı'nı kilitlenmesi ve deniz ticaretini felç etmesiyle birlikte Brent petrol fiyatları Asya ve Avrupa işlemlerinde sert bir sıçrama yaparak yeniden 100 dolar barajını aştı.
IEA: "TARİHİN EN BÜYÜK TEDARİK KESİNTİSİ"
Krizin boyutunu en net özetleyen kurum Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) oldu. Ajans, mevcut durumu "tarihin en büyük tedarik kesintisi" olarak ilan etti.
IEA'nın paylaştığı verilere göre:
Körfez bölgesindeki üreticiler, savaş ve güvenlik riskleri nedeniyle petrol üretimlerini günlük en az 10 milyon varil azalttı.
Küresel ham petrol arzı Mart ayında günlük 8 milyon varil düşüşle son dört yılın (2022 ilk çeyreğinden bu yana) en düşük seviyesine geriledi.
Irak, Basra açıklarında Vitol şirketine ait kargoları taşıyan iki tankerin (Safesea Vishnu ve Zefyros) vurulmasının ardından güneydeki tüm petrol ihracat terminallerini kapattı. Ülke günlük 1.4 milyon varil üretmeye devam etse de, Hürmüz'ün fiilen kapalı olması nedeniyle bu petrolü dünyaya sevk edemiyor.
TRUMP: "İRAN'I DURDURMAK PETROL FİYATLARINDAN DAHA ÖNEMLİ"
Petrol fiyatlarındaki bu sert yükselişin ardından ABD cephesinden de açıklamalar geldi. ABD Başkanı Donald Trump, artan petrol fiyatlarının yarattığı ekonomik baskıya rağmen operasyonlardan geri adım atılmayacağının sinyalini verdi. Trump, "İran'ın nükleer tehdidini ortadan kaldırmak, petrol fiyatlarındaki artıştan çok daha büyük bir öneme sahip. Dünyanın en büyük petrol üreticisi biziz, fiyatlar arttığında çok para kazanıyoruz ama asıl önemli olan İran'ı durdurmak." ifadelerini kullandı.
Öte yandan Beyaz Saray, fırlayan petrol fiyatlarıyla başa çıkabilmek ve ABD limanlarına enerji akışını hızlandırmak için sadece Amerikan gemilerinin taşıma yapmasına izin veren yüzyıllık "Jones Yasası"nı geçici olarak askıya almayı değerlendiriyor.
POMPAYA YENİ ZAM KAPIDA
Brent petrolün 100 doların üzerine demir atması ve arz krizinin derinleşmesi, Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkeler için ciddi bir ekonomik tehdit oluşturuyor.
Geçtiğimiz günlerde brent petrolün kısa süreliğine 80 dolar bandına inmesiyle akaryakıtta ufak çaplı indirimler görülmüş olsa da; FT'nin bildirdiği bu yeni "100 dolar şoku" ve IEA'nın "tarihi kesinti" uyarısı, Türkiye'de benzin ve motorin fiyatlarına çok yakında yeni ve yüklü bir zam dalgası geleceğinin en net habercisi. Fiyatların bu seviyede kalması halinde, döviz kurundaki hareketlilikle de birleşerek önümüzdeki günlerde akaryakıt tabelalarının yeniden yukarı yönlü sert şekilde değişmesi bekleniyor.
Nitekim bu küresel enerji şoku, Türkiye'nin makroekonomik politikalarını da anında etkiledi. FT'nin haberine göre; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), artan petrol fiyatları ve İran savaşının yarattığı yüksek belirsizlik nedeniyle faiz indirimi döngüsünü durdurmak zorunda kaldı ve enflasyonda kalıcı bir bozulma olursa para politikasını daha da sıkılaştıracağı sinyalini verdi.