Cengiz Holding, saatte 356 tona varan yeraltı suyu sömürülecek!
Cengiz Holding, Mardin’deki tesisini devasa bir kimyasal üsse çeviriyor. “Özel Endüstri Bölgesi” statüsüyle kurulan tesislerde binlerce ton tehlikeli asit kullanılacak, saatte 356 tona varan yeraltı suyu sömürülecek...
Kimyasal dev tesis suyu bitirecek
Samsun’daki fosforik asit tesisinin atıklarını Karadeniz’e dökmek için çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreci başlatan Cengiz Holding (Eti Bakır A.Ş.), şimdi de Mardin Mazıdağı’ndaki entegre tesisi için harekete geçti.
Cumhurbaşkanlığı kararıyla "Özel Endüstri Bölgesi" (ÖEB) ilan edilen alanda kurulan tesisin, bölgenin kısıtlı yeraltı sularını sömürerek halk arasında "kezzap" ve "tuz ruhu" olarak bilinen kuvvetli asitlerle devasa kapasitelerde yeni üretimler yapacağı ortaya çıktı.
'ÖZEL ENDÜSTRİ BÖLGESİ' ZIRHI
1974 yılında kamuya ait Etibank bünyesinde kurulan ve 1994’te Tansu Çiller döneminde "zarar ediyor" gerekçesiyle kapatılan Mardin Mazıdağı Fosfat Tesisleri, 2011 yılında 380 milyon lira gibi düşük bir teklif sınırı üzerinden yok pahasına Cengiz Holding’e satılmıştı. Özelleştirme kıyağıyla alınan bu devasa alan, iktidarın 10 Mayıs 2019 tarih ve 1041 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ÖEB ilan edildi.
Şirketin hazırladığı 450 milyon TL bedelli yeni ÇED dosyasında, bu "özel zırhın" nasıl kullanıldığı da açıkça gözler önüne serildi.
Şirketin "sıfır atık" söylemiyle pazarladığı tesis, Kastamonu Küre ve Elazığ madenlerinden çıkarılan pirit küllerinin (atıklarının) Mardin’e taşınmasıyla çalışacak.
SAATTE 356 TON SU HARCAYACAK
İklim krizinin etkilerinin en yoğun hissedildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki tesiste, sadece yeni kurulacak Kobalt Tuzları Üretim Tesisi’nde saatte 20 metreküp proses suyu ve 86 metreküp soğutma suyu kullanılacak. Oksijen Üretim Tesisi’nin soğutulması için ise saatte tam 250 metreküp su harcanacak.
Şirket, saatte toplam 356 tona ulaşan bu devasa su ihtiyacını ilk etapta bölgedeki yeraltı su kuyularından karşılayacak.
∗∗∗
KEZZAPTAN TUZ RUHUNA
Yeni hazırlanan ÇED dosyasına göre Cengiz Holding, bu atıklardan elde ettiği yarı mamulleri daha da saflaştırmak için tesise üç yeni ünite ekleyecek:
• Yüksek Saflıkta Kobalt Tuzları Üretim Tesisi: Yılda tam 6 bin 837 ton kapasiteyle çalışacak.
• Çinko Sülfat Monohidrat Üretim Tesisi: Yılda 7 bin 208 ton kapasiteyle toz halinde çinko ürünü elde edecek.
• Oksijen Üretim Tesisi: Fırınları beslemek için saatte 6 bin metreküp oksijen üretecek.
"Kobalt Nitrat" üretmek için halk arasında "kezzap" olarak bilinen kuvvetli nitrik asit (HNO3),
"Kobalt Klorit" üretmek için temizlikte de kullanılan ancak sanayi tipi son derece zehirli ve tahriş edici olan "tuz ruhu" yani hidroklorik asit (HCl) kullanılacak.
"Kobalt Asetat" üretmek için "sirke ruhu/asidi" olarak bilinen asetik asit ile çözündürme işlemi yapılacak.
Ayrıca tüm bu ayrıştırma işlemlerinde bazik bir kimyasal olan kostik (sodyum hidroksit) yoğun olarak kullanılacak.
Gökay Başcan / Birgün