Örtülü'de Nisan ayında 2 milyar 163 milyon liralık harcama!..
Bütçe yılın ilk 4 ayında faiz yükü altında ezildikçe ezildi. Ocak-Nisan döneminde bütçe, 758,8 milyar TL açık verirken Hazine’nin kasasına giren her 100 liralık verginin 26 lirası faize gitti. Faiz, sosyal harcamaları yine geçti...
Bütçe borç faizine kaynak haline geldi
Nisan ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 524,9 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 186,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Nisan ayında bütçe açığı 338,7 milyar TL oldu, 257,6 milyar liralık kaynak faiz harcamalarına aktarıldı.
Yılın ilk dört ayında ise merkezi yönetim bütçe giderleri 5 trilyon 950,3 milyar TL, bütçe gelirleri 5 trilyon 191,5 milyar TL olarak hesaplandı. Ocak-Nisan döneminde bütçe 758,8 milyar TL açık verdi. Bu dönemde faiz harcamalarına aktarılan tutar 1 trilyon 133,7 milyar lira oldu. Böylece ilk dört ayda günde ortalama 9,45 milyar TL faiz gideri için harcandı.
Faize ayrılan kaynak, kamunun sosyal ve kamusal hizmet harcamalarının önüne geçti. Ekonomik sınıflandırmaya göre bütçe giderleri içerisinde faiz harcaması yine birçok harcamayı aştı. Nisan itibarıyla sağlık hizmetleri için yapılan 475,1 milyar TL, eğitim hizmetleri için 658,8 milyar liralık harcama, sosyal güvenlik ve sosyal yardımlaşmaya 526,9 milyar liralık harcama, faize aktarılan 1 trilyon 133,7 milyar liranın gerisinde kaldı.
Nisan ayında faiz gideri yüzde 1,2 oranında gerilese de Ocak-Nisan döneminde bütçeye kaydedilen her 100 liralık vergi gelirinin 26 lirası faize gitti.
ÖTV’DE EŞEL MOBİL ETKİSİ
2026 yılı Ocak-Nisan dönemi vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55,6 oranında artarak 4 trilyon 372 milyar 557 milyon TL’ye ulaştı. Ocak-Nisan döneminde KDV ve ÖTV’nin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 44,77 oldu. Dolaylı vergilerin toplam payı yüzde 61 ve dolaysız vergilerin payı ise yüzde 39 olarak hesaplandı.
Eşel Mobil uygulamasının etkisiyle petrol ve doğalgaz ürünlerinden alınan ÖTV’de hedefler şaştı. Petrol ve doğalgaz üzerinden toplanan ÖTV Ocak-Nisan döneminde 136,9 milyar lira oldu. İlk üç ayda aylık ortalama 45 milyar lira civarında olan petrol ve doğalgazdan alınan ÖTV, yıllık bazda yüzde 81,2 gerileyerek 6,9 milyar TL olarak gerçekleşti.
KAMUDA İSRAFIN ADI TAŞIT KİRASI
Tasarruf genelgesi kapsamında alınan ve kısıtlanması öngörülen taşıt kiralama gideri, kamunun ‘İtibardan tasarruf olmaz’ anlayışının sürdüğüne işaret etti. Ocak-Nisan döneminde 1 milyar 864 milyon TL taşıt kiralarına gitti. 2025 yılı Nisan ayında 382,2 milyon lira olan taşıt kiralama gideri bu yıl Nisan ayında 537,9 milyon lirayı buldu.
∗∗∗
ÖRTÜLÜ HARCAMA ARTTI
Cumhurbaşkanının harcama yetkisinde olan ve örtülü ödenek olarak da bilinen gizli hizmet giderleri kaleminden sadece Nisan ayında 2 milyar 163 milyon liralık harcama yapılırken Ocak-Nisan dönemindeki harcama 7 milyar 483 milyon lirayı buldu. Geçen yılın aynı döneminde örtülü ödenek harcaması 4 milyar 960 milyon lira düzeyindeydi. Örtülü ödenek harcamasında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50,8 oranında artış yaşandı.
Kamunun konuk ağırlama, toplantı ve organizasyon harcamaları için kullandığı ‘Temsil ve Tanıtım’ kaleminde yılsonu için öngörülen harcamanın yüzde 18’i, Ocak-Nisan döneminde harcandı. Daha çok iktidarın siyasi faaliyetler için kullandığı bir kalem olarak öne çıkan ve seçim döneminde rekor harcamalara imza atılan temsil ve tanıtma giderlerinde ilk dört ayda 348,5 milyon liralık harcama yapıldı. Geçen yılın aynı döneminde bu kalemden 267,8 milyon liralık harcama yapılmıştı.
Havva Gümüşkaya / Birgün