Işık Üniversitesi son anketinde muhalefetteki kırılmayı araştırdı
CHP’de mutlak butlan kararı sonrası başlayan kriz yeni parti tartışmalarını büyütürken, akademisyenlerin yürüttüğü son araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Araştırmaya göre Özgür Özel’in Mansur Yavaş’la birlikte hareket ettiği yeni parti senaryosunda oy oranı yüzde 37’ye ulaşıyor. Yavaş’ın yer almadığı senaryoda ise destek yüzde 33’e geriliyor ve yeni parti AKP’nin gerisinde kalıyor...
Işık Üniversitesi son anketinde muhalefetteki kırılmayı araştırdı: Yeni parti yüzde 37'yi aşıyor
İstinaf mahkemesinin butlan kararının ardından genel merkezden polis zoruyla çıkarılan Özel ve destekçileri, bir yandan CHP içindeki hukuki ve siyasi mücadeleyi sürdürmeye çalışırken, diğer yandan yeni bir siyasi yol ihtimalini de masada tutuyor.
DW Türkçe'de yer alan habere göre parti kulislerinde ağırlıklı görüş, sıfırdan yeni bir parti kurmak yerine seçime girme yeterliliği bulunan bir partiye geçiş yapılması yönünde. Özel’e yakın isimler, isim ve teknik ayrıntı paylaşmasa da olası senaryolara ilişkin hazırlıkların yapıldığını belirtiyor.
ÖZEL + YAVAŞ SENARYOSUNDA YENİ PARTİ BİRİNCİ
Işık Üniversitesi’nden Prof. Dr. Seda Demiralp, Glasgow Üniversitesi’nden Aykut Öztürk ve Edinburgh Üniversitesi’nden Uğur Özdemir’in yürüttüğü son araştırma, mutlak butlan kararının ardından CHP seçmeninin eğilimlerine ilişkin çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmaya göre Özgür Özel’in Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’la birlikte hareket ettiği yeni parti senaryosunda oy oranı yüzde 37’ye ulaşıyor. Bu tablo, yeni partiyi birinci parti konumuna taşıyor.
Yavaş’ın destek vermediği senaryoda ise Özel’in öncülük edeceği yeni partinin oy oranı yüzde 33’e geriliyor. Bu durumda yeni parti AKP’nin gerisinde kalıyor.
Araştırmada Kemal Kılıçdaroğlu liderliğindeki CHP’nin ise yüzde 5-6 bandında kalacağı ve baraj altında kalabileceği öngörülüyor.
MUHALEFET TABANINDA BASKIN DUYGU: ÖFKE
Araştırmayı yürüten isimlerden Aykut Öztürk’e göre, mutlak butlan süreci sonrasında muhalefet seçmeninde baskın duygu “öfke”.
Öztürk, bu öfkenin yalnızca tepkisel bir duygu olmadığını, organize harekete geçme potansiyeli taşıdığını belirtiyor. Araştırmaya göre CHP seçmenlerinin önemli bir bölümü, yeni parti için gönüllü çalışma ve maddi katkı sunma gibi kişisel fedakârlık gerektiren adımlara da açık görünüyor.
Ancak CHP tabanında yalnızca yeni parti beklentisi yok. Aynı seçmen kitlesinde CHP içinde direnme ve hukuki yolların sonuna kadar zorlanması yönünde de güçlü bir eğilim bulunuyor.
Öztürk, bu tabloyu “CHP tabanının kafasında bir yandan yeni parti için güçlü bir destek, bir yandan da CHP içinde direnmeye devam etme arzusu var” sözleriyle değerlendiriyor.
DELEGELERDEN KURULTAY İMZASI
CHP’de olağanüstü kurultay için delegelerden yaklaşık 900 imza toplandığı ve imzaların genel merkeze teslim edilmesinin planlandığı belirtiliyor.
Ancak Özel cephesinde, Kılıçdaroğlu yönetiminin kurultay kararı alması beklenmiyor. Bu nedenle adli tatilin başlayacağı 20 Temmuz’a kadar Yargıtay’ın mutlak butlan davasına ilişkin son sözünün beklenmesi, eş zamanlı olarak da yeni partiye geçiş hazırlıklarının yürütülmesi değerlendiriliyor.
Özel ve Kılıçdaroğlu cephesinin son grup toplantısında geri adım atması ise kulislerde “uzlaşma ihtimali” tartışmalarını gündeme getirdi. Buna rağmen parti içinde krizin aşılacağına dair güçlü bir beklenti bulunmuyor.
YENİ PARTİ NEDEN AVANTAJLI GÖRÜLEBİLİR?
Siyaset bilimci Burak Bilgehan Özpek’e göre Özgür Özel muhalefeti, şu anda en güçlü yapıya yönelme eğilimindeki seçmen kitlesini arkasına alma potansiyeline sahip.
Özpek, Kılıçdaroğlu’nun CHP Genel Başkanı olmasının iktidardan memnun olmayan geniş seçmen kitlesinin onun arkasında sıralanacağı anlamına gelmediğini belirtiyor. Ona göre seçmen artık kazanma ihtimali en yüksek yapıya yönelebilir.
Özpek, yeni partinin bir diğer avantajının Kılıçdaroğlu’nun siyaset tarzından uzaklaşma imkânı olduğunu söylüyor. CHP’nin tarihsel yükünden ve Kılıçdaroğlu döneminin siyasi alışkanlıklarından sıyrılmanın, Erdoğan karşısındaki muhalefet potansiyelini daha etkili kullanma fırsatı yaratabileceğini savunuyor.
“CHP İÇİ KAVGANIN FİGÜRÜ OLMAKTAN ÇIKABİLİR”
Aykut Öztürk’e göre yeni partinin sağlayabileceği en önemli katkılardan biri, Özgür Özel’in CHP içi kavganın aktörü olmaktan çıkıp ülkeye dair vizyon sunan bir siyasetçi konumuna gelmesi olabilir.
Öztürk, yeni partinin Özel’e yalnızca CHP krizi üzerinden değil, Türkiye’nin geleceğine dair politika ve program üzerinden konuşma imkânı verebileceğini belirtiyor.
Araştırmaya göre Özel’in oy potansiyeli yüzde 33-37 bandında. Bu destek yalnızca CHP tabanıyla sınırlı değil. Özel’in CHP dışı seçmenden de yaklaşık yüzde 15 destek aldığı, özellikle İYİ Parti, Yeniden Refah Partisi ve DEM Parti seçmeninde bu oranın yüzde 30’lara kadar çıkabildiği ifade ediliyor.
EN KRİTİK DEĞİŞKEN MANSUR YAVAŞ
Araştırma sonuçları, yeni parti senaryosunda Mansur Yavaş’ın rolünün belirleyici olduğunu gösteriyor.
Yavaş’ın desteğiyle yeni parti yüzde 37 seviyesine çıkarken, Yavaş’sız senaryoda oy oranının yüzde 33’e düşmesi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı’nın muhalefet seçmeni içindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre Yavaş’ın pozisyonu yalnızca oy oranını değil, muhalefet tabanındaki güven duygusunu ve yeni partinin merkez seçmene açılma kapasitesini de etkileyebilir.
RİSKLER: BÖLÜNME, FİNANSMAN VE KADRO SORUNU
Yeni parti senaryosu muhalefet için fırsatlar kadar ciddi riskler de barındırıyor.
Burak Bilgehan Özpek’e göre stratejik olarak yeni parti mantıklı görünse de aktörlerin risk algısı, finansman ve kadro sorunları sürecin en kritik başlıkları arasında.
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ve yakın ekibinin tutuklu olması, Özgür Özel ve çevresinin ise yargı baskısıyla karşı karşıya kalma ihtimali yeni parti kararını zorlaştırıyor.
Özpek, yeni parti kurmanın ciddi kaynak ve kadro gerektirdiğini, kuruluş aşamasında partiye emek ve para koyan isimlerin daha sonra bunun karşılığını bekleyebileceğini belirtiyor. Bu durumun nitelikli kadro kurma sürecini zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.
MUHALEFETTE YENİ BÖLÜNME RİSKİ
Aykut Öztürk ise yeni parti ihtimalindeki en kritik riskin muhalefet içinde yeni bölünmeler yaşanması olduğunu söylüyor.
Öztürk’e göre iktidar medyası ve yargı, olası bir yeni parti sürecinde karışıklık yaratmak için devreye girebilir. Buna ek olarak bugün Özel’e yakın görünen isimler arasında yaşanabilecek ayrışmalar, anketlerde görülen yüzde 30’u aşan potansiyeli zedeleyebilir.
Bazı büyükşehir belediye başkanlarının ya da milletvekillerinin CHP’de kalmayı tercih etmesi de Özel açısından siyasi maliyet yaratabilir.
CHP’NİN BAGAJINDAN KURTULMA İHTİMALİ
Yeni parti tartışmalarında öne çıkan bir diğer başlık ise CHP’nin tarihsel bagajından kurtulma ihtimali.
Bazı değerlendirmelere göre yeni bir siyasi yapı, CHP’ye mesafeli duran merkez sağ, milliyetçi, muhafazakâr ya da kararsız seçmenlere daha kolay ulaşabilir. Ayrıca CHP kimliğiyle kurulması zor görülen bazı ittifaklar, yeni bir yapı üzerinden daha esnek şekilde kurulabilir.
Özgür Özel de son mitinginde yalnızca sosyal demokratlara değil, muhafazakâr, milliyetçi, Kürt, liberal ve sosyalist demokratlara da seslenmiş; Türkiye’nin tüm demokratlarını aynı siyasal aile içinde gördüklerini söylemişti.
Araştırma ve uzman değerlendirmeleri, CHP’deki mutlak butlan krizinin yalnızca parti içi yönetim tartışması olmadığını, muhalefetin yeni siyasal mimarisini belirleyebilecek daha geniş bir kırılmaya dönüştüğünü gösteriyor.