Emekli maaşı alanlar dikkat! Otomatik kesinti dönemi başladı!

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yasal düzenlemenin ardından emekli maaşlarından belirli SGK borçlarının doğrudan tahsil edilmesine yönelik yeni uygulamanın usul ve esaslarını belirledi. Buna göre, bazı borçlar için icra takibi veya hak sahibinin rızası aranmadan emekli aylıklarından kesinti yapılabilecek...

Emekli maaşı alanlar dikkat!
Otomatik kesinti dönemi başladı

SGK’dan aylık veya gelir alan kişilerin kendilerine ya da hak sahibi oldukları kişilere ait bazı birikmiş prim borçları, yeni düzenlemeyle doğrudan maaşlardan tahsil edilebilecek.

Yasal olarak yüzde 25’e kadar kesinti yapılabilmesine rağmen, uygulamada standart kesinti oranının yüzde 10 olarak uygulanması öngörülüyor. Kesinti için ayrıca icra takibi yürütülmesine veya hak sahibinin rızasının alınmasına gerek olmayacak.

KESİNTİ KİMLERİ KAPSAYACAK?

Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre düzenleme; iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile malullük, vazife malullüğü ve yaşlılık aylığı alanları kapsıyor.

Ayrıca aylık bağlandıktan sonra geçmiş dönemlere ait Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu ortaya çıkan kişiler de düzenleme kapsamında olacak.

Çalışırken hayatını kaybeden sigortalıların eş, çocuk ve anne-baba gibi hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıklarından da belirli şartlarda kesinti yapılabilecek. Ölen sigortalının geçmiş dönem prim borçları ölüm aylığından tahsil edilebilecek.

Hak sahibi olarak ölüm aylığı alan kişinin kendi borcunun bulunması halinde ise kesinti kendi aylığından yapılacak. Bir kişinin birden fazla aylık alması durumunda, her bir aylıktan ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti uygulanabilecek.

Ancak önemli bir ayrıntı bulunuyor: Borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının aylıklarından kesinti yapılamayacak. Borç yalnızca borçlu kişi üzerinden bağlanan gelir veya aylıktan tahsil edilecek.

HANGİ MAAŞ VE GELİRLERDEN KESİNTİ YAPILABİLECEK?

Kesintiye tabi tutulabilecek gelir ve aylıklar şöyle:

-Sürekli iş göremezlik geliri,

-Ölüm geliri,

-Yaşlılık aylığı,

-Malullük aylığı,

-Vazife malullüğü aylığı,

-Ölüm aylığı.

ÜÇ GRUP KESİNTİ DIŞINDA

Belirlenen esaslara göre bazı özel statüdeki ödemelerden borç kesintisi yapılmayacak. Bunlar:

-Başarılı sporculara bağlanan aylıklar,

-Terör ve terörle mücadeleden doğan zararlar nedeniyle bağlanan aylıklar,

-Bedeli Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları.

HANGİ BORÇLAR ÖNCELİKLİ OLARAK TAHSİL EDİLECEK?

Düzenleme kapsamında öncelikli olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları tahsil edilecek.

Kesintiye tabi borçlar arasında 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları ile Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki sigortalılık borçları da bulunuyor.

Bunların yanı sıra 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları ile 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki borçlanmalar, ilgili devam ve intibak işlemlerinden kaynaklanan borçlar da kesinti kapsamında yer alıyor.

Birden fazla borcun bulunması halinde, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak. Borçların öncelik sıralamasında ilk sırada GSS primleri yer alırken, ardından isteğe bağlı ve tarım sigortalılığı, 4/1-b ve 4/1-c kapsamındaki borçlar dikkate alınacak.

Nafaka borçları ise SGK alacaklarından önce tahsil edilecek.

YERSİZ ÖDEMELER ÖNCELİKLİ OLACAK

SGK tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklanan bir borcun bulunması halinde, öncelikle bu borcun tahsil edilmesi sağlanacak. Ardından diğer prim borçları için kesinti uygulanacak.

Aynı kişiye ait birden fazla borç türünün bulunması halinde, ilgili borçların tahsili için kesinti işlemleri eş zamanlı olarak yürütülebilecek.

İTİRAZ VE YARGI YOLU AÇIK

SGK tarafından borç nedeniyle yapılan kesintilere karşı hak sahiplerinin itiraz hakkı bulunuyor.

Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına ilişkin itirazlar, kişinin son ikametgahının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya ilgili sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek.

Diğer prim borçları için ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine başvurulabilecek. İtirazın reddedilmesi halinde ise konu yargıya taşınabilecek.