Halk “Kazdağları’nın altı da üstü de sermayeye teslim ediliyor” diyor!
Kazdağları bir yandan maden, enerji ve ekoturizm projeleriyle talan edilirken, diğer yandan kamuya ait kamp ve orman parkları özel işletmelere devrediliyor. Halk “Kazdağları’nın altı da üstü de sermayeye teslim ediliyor” dedi...
Kazdağları'nın altı da üstü de talan
Madenlerden jeotermal enerji santrallarına (JES), güneş enerji santrallarından (GES) ‘‘ekoturizm’’ adı altındaki yapılaşmalara dek çok yönlü bir kuşatma altında olan bölgede şimdilerde kamuya ait kamp alanları, orman parkları ve dinlenme tesislerinin özel işletmelere kiralanması gündemde. Yaşam savunucuları ve halk yapılanlara ‘‘Kazdağları’nın hem altı hem üstü sermayeye teslim ediliyor’’ diyerek tepki gösterdi.
SERMAYEYE AÇILIYOR
2020 yılında MAPEG verileriyle hazırlanan TEMA raporuna göre, Biga Yarımadası ve Ege’nin kuzeyini kapsayan 1 milyon 697 bin hektarlık alanın yüzde 79’u madencilik ruhsatlarıyla kaplı. Aradan geçen yıllarda verilen yeni ruhsatlarla birlikte bölge üzerindeki madencilik baskısının daha da arttığı belirtildi. Halilağa, Kirazlı ve Ağı Dağı başta olmak üzere çok sayıda altın ve bakır madeni projesi aynı ekosistem içinde yer alırken, bölgede Cengiz Holding, TÜPRAG, Koza Altın, CVK Madencilik, Esan, Lidya Madencilik ve Doğu Biga Madencilik gibi şirketlerin ruhsatları bulunuyor.
Kazdağları, Türkiye’nin en kitlesel çevre mücadelelerinden birine de ev sahipliği yaptı. Kanadalı Alamos Gold’un Türkiye iştiraki Doğu Biga Madencilik’in, 2019 yılında Kirazlı’da altın ve gümüş madeni için başlattığı çalışmalar kapsamında binlerce ağacın kesilmesi kamuoyunda büyük tepki yarattı. Bunun üzerine 26 Temmuz 2019’da başlatılan ‘‘Su ve Vicdan Nöbeti’’ ülke çapında çevre mücadelesinin simgelerinden biri haline geldi. Direnişin ardından şirketin işletme ruhsatı yenilenmedi ancak proje iptal edilmedi. Alamos Gold’un Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt projeleri 2025 yılında Tümad Madencilik’e devredildi. Şirket değişse de bölgedeki madencilik tehdidi sona ermedi.
Kazdağları’nda yalnızca yeraltı zenginlikleri değil, kamusal kullanım alanları da özelleştirme politikalarının hedefinde. TCDD’ye ait Akçay Eğitim ve Dinlenme Kampı ile Gökçeada Eğitim ve Dinlenme Tesisleri’nin özelleştirilmesinin ardından şimdi de Sarıkız Orman Parkı’nın işletme hakkının özel sektöre devredilmesi planlanıyor. Hasanboğuldu çevresindeki günübirlik tesislerden Altınoluk ve Akçay’daki orman parklarına kadar çok sayıda alanın uzun süreli kiraya verilmesi, yurttaşların ücretsiz ya da düşük maliyetle yararlandığı kamusal alanların giderek daralmasına yol açıyor.
Bayramiç Orman İşletme Müdürlüğü’nün ihale ilanına göre yaklaşık 35 hektarlık orman alanı 20 yıllığına kiraya verilecek. İhale kapsamında çadır ve karavan alanları, restoranlar, ticari satış üniteleri, seyir terası ve macera parkı gibi tesislerin inşa edilmesi öngörülüyor.
BETONLAŞMA ARTIYOR
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Başkanı Süheyla Doğan, son yıllarda “ekoturizm” adıyla yürütülen projelerin kırsalı yapılaşmaya açtığını söyledi. Doğan, 2021 ve 2022 yıllarında ilan edilen 400’ü aşkın ekoturizm başvurusundan en büyük 15’ine dava açtıklarını ve davaların tamamını kazandıklarını belirterek, ‘‘Biz bu projelerin kırsalı betonlaştıracağını söyledik. Bir süre valilik projeleri durdurdu ancak daha sonra kriterler değiştirilerek alan büyüklükleri artırıldı. Bu kez küçük yatırımcılar değil büyük sermaye bölgeye yöneldi’’ dedi.
Kazdağları’nın birçok noktasında yeni yapılaşmaların başladığını belirten Doğan, "Bir tarafta maden, bir tarafta JES ve GES projeleri, diğer tarafta villa görünümlü ekoturizm yatırımları var. Kazdağları’nın her köşesi sermayeye açılıyor” diye konuştu.
Orman parklarının özel işletmelere kiralanmasının da aynı politikanın devamı olduğunu söyleyen Doğan, kamusal alanların giderek yurttaşın kullanımından çıktığını anlattı. Doğan, "Milli parklar ve orman alanları parça parça özel işletmelere veriliyor. Yurttaşın ücretsiz girebildiği alanlar her geçen gün azalıyor. Bir yandan madenlerle dağın altı oyuluyor, diğer yandan ormanlar, kamp alanları ve mesire yerleri özelleştiriliyor. Kazdağları’nın hem altı hem üstü sermayeye teslim ediliyor” ifadelerini kullandı.
∗∗∗
OKSİJEN DEPOSU
Kazdağları yalnızca Kuzey Ege’nin değil, Türkiye’nin en kritik ekosistemlerinden biri. Çanakkale ve Balıkesir’in önemli bölümünün içme ve sulama suyunu besleyen bölge, aynı zamanda yüksek oksijen oranı, zengin orman varlığı ve biyolojik çeşitliliğiyle öne çıkıyor. Yaklaşık 800-1000 damarlı bitki türüne ev sahipliği yapan Kazdağları’nda 70’in üzerinde endemik bitki bulunuyor. Dünyada doğal olarak yalnızca burada yetişen Kazdağı göknarı, bölgenin simge türleri arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bölgenin tahrip edilmesi yalnızca doğayı değil, su güvenliğini, tarımı ve iklim dengesini de doğrudan etkiliyor.
∗∗∗
BÖLGEDE ÖNE ÇIKAN ŞİRKETLER
Kazdağları ve Biga Yarımadası’nda farklı dönemlerde faaliyet gösteren veya ruhsat sahibi olan başlıca şirketler şunlar:
